Huiskatten in Europa zijn veel jonger
We denken vaak dat katten al duizenden jaren deel uitmaken van Europese huishoudens. Maar nieuw genetisch onderzoek laat iets heel anders zien. De huiskat die vandaag bij ons op de bank ligt, blijkt pas veel later in Europa te zijn verschenen dan lange tijd werd aangenomen.
Wetenschappers dachten tot voor kort dat huiskatten al zo’n zes- tot zevenduizend jaar geleden meereisden met de eerste boeren uit het Midden-Oosten. Die theorie wordt nu onderuitgehaald door een grote internationale studie, gepubliceerd in Science.
De oudste Europese huiskat komt niet uit de prehistorie 
Uit de nieuwe gegevens blijkt dat het oudste volledige genoom van een gedomesticeerde kat in Europa pas rond het begin van onze jaartelling te vinden is. Het gaat om een dier dat leefde ergens tussen 50 voor en 80 na Christus. Dat maakt de huiskat in Europa duizenden jaren jonger dan gedacht.
Hoofdonderzoeker Claudio Ottoni legt uit dat eerdere vondsten verkeerd werden geïnterpreteerd. Prehistorische kattenbotten die aan huiskatten werden toegeschreven, blijken bij genetisch onderzoek te horen bij Europese wilde katten, niet bij dieren die door mensen werden gehouden.
Onderzoek naar 225 kattenresten
De onderzoekers analyseerden botmateriaal van 225 katten, afkomstig van 97 archeologische vindplaatsen in Europa en het Midden-Oosten. Het materiaal liep uiteen van tienduizend jaar oud tot resten uit de negentiende eeuw. Door het DNA te vergelijken, konden de onderzoekers precies zien welke dieren tot de wilde populaties behoorden en welke tot de gedomesticeerde lijn.
De verrassende conclusie is dat huiskatten niet vanuit het Midden-Oosten naar Europa kwamen met de eerste landbouwers. In plaats daarvan zouden mensen uit Egyptische gebieden ongeveer 2200 jaar geleden wilde Noord-Afrikaanse katten naar Sardinië hebben gebracht. Deze populatie vormt de genetische basis van de huiskatten die we nu kennen.
Waarom PetSecur voor je kat?
- Tot 90% vergoeding
- Laagste premie over de hele looptijd
- Geen kosten tijdens bedenktijd
Handel, graanschepen en… muizen
Onderzoeker Bea De Cupere vertelt dat de genetische introductiegolven vanuit Egypte overeenkomen met periodes waarin de handel rondom de Middellandse Zee sterk toenam. Egypte had in die tijd vruchtbare landbouwgrond en verscheepte grote hoeveelheden graan naar het Romeinse Rijk.
Volgens de onderzoekers is het zeer waarschijnlijk dat katten werden meegenomen op graanschepen als natuurlijke bestrijders van muizen en ratten. Ze reisden mee met de lading en verspreidden zich zo langzaam door Zuid-Europa.
Katten hadden ook een religieuze betekenis
In Egypte hadden katten niet alleen een praktische functie. Ze werden gezien als beschermende en symbolische dieren. Koningsfamilies hielden katten en katten werden vaak gemummificeerd en bijgezet in rijk versierde kisten. Door deze culturele waardering is het goed mogelijk dat katten ook als waardevolle dieren met reizigers meegingen.
Van Egyptische schepen naar onze woonkamer
Het verhaal van de huiskat blijkt dus heel anders dan lang gedacht. Niet de eerste boeren, maar handelaren en schepen uit Egyptische regio’s brachten de voorouders van onze huidige huiskatten naar Europa. Vanuit die eerste populaties verspreidden ze zich verder en groeiden ze uiteindelijk uit tot een van de populairste huisdieren ter wereld.
Verzeker je kat bij PetSecur.
Andere relevante artikelen
- Steeds meer katten vermist in Nederland: hoe komt dat en wat kun je doen?
- Rouwen om je huisdier: omgaan met het verlies van je hond of kat
- Vanaf 2026 verboden: het houden van naaktkatten en katten met vouworen
- Kitten of volwassen kat: wat past het beste bij jou?
- Kattenpis geur verwijderen: werkt baking soda, azijn of Biotex?
